Κλίμακες, μαρτυρίαι καὶ φθοραὶ τῶν ἤχων
Βαθμίδες τετραχόρδου — βάσεις τῶν ἤχων — μαρτυρίαι
| ἐν ἀναβάσει
|
ἀπήχημα
|
|
ἐν καταβάσει
|
| μαρτυρία καὶ βαθμίς
|
| 12 (μείζων τόνος)
|
12
|
| а
|
𝂢
|
𝂣𝂭
|
𝂣𝂭𝂭
|
πρῶτος
(ανανές)
|
𝂫𝂣𝂭
|
α´ πλάγιος
(ανενανές)
|
| 10 (ἐλάσσων τόνος)
|
10
|
| в
|
𝂤
|
𝂥𝂭
|
𝂤𝂰
|
δεύτερος
(νεανές)
|
𝂫𝂥𝂭
|
𝂪
|
β´ πλάγιος
(νεχεανές - λέγετος)
|
| 8 (ἐλάχιστος τόνος)
|
6 — 8
|
| г
|
𝂧
|
𝂧𝂬
|
𝂦
|
τρίτος
(νανά)
|
𝂱𝂯
|
𝂲
|
βαρύς
(ἀάνες - λέγετος)
|
| 12 (μείζων τόνος)
|
12 — 8
|
| д
|
𝂨
|
𝂨𝂭
|
𝂨𝂭𝂭
|
τέταρτος
(ἅγια)
|
𝂳
|
δ´ πλάγιος
(νεάγιε)
|
| 12 (μείζων τόνος)
|
12
|
Διατονικὴ κλίμαξ
|
|
Βαθμίδες τῆς διατονικῆς κλίμακος. Κάτωθι - μαρτυρίαι, ἐπάνω - φθοραί.
|
|
|
Παραβολὴ τῆς βυζαντινῆς καὶ τῆς δυτικῆς συγκεκραμμένης κλίμακος.
|
Πεντάχορδον (τετράφωνον) σύστημα
|
|
Ὁ «τροχὸς» ἁγ. Ἰωάννου τοῦ Κουκουζέλους δι᾽ ἐξάσκησιν τῶν ψαλτῶν κατὰ τὸ πεντάχορδον σύστημα.
|
|
|
|
|
μαρτυρίαι
|
|
| παλαιαὶ
|
νέαι
|
| 12
|
| δ´
|
𝂨𝂭𝂭
|
ἅγια
|
𝂨𝂭𝃬
|
δι
|
𝂨𝂭𝃩𝂞↑
|
| 12
|
| γ´
|
𝂦
|
νανά
|
𝂧𝃫
|
γα
|
𝂧𝃯𝂞↑
|
| 8
|
| β´
|
𝂤𝂰
|
νεανές
|
𝂩𝃪
|
βου
|
𝂩𝃮𝂞↑
|
| 10
|
| α´
|
𝂣𝂭𝂭
|
ανανές
|
𝂣𝃩
|
πα
|
𝂣𝃭↑
|
| 12
|
𝂨𝃯↓
|
𝂨𝂭𝃬
|
δι
|
νη
|
νεάγιε
|
𝂳
|
δ´
|
| 12
|
𝂧𝃮↓
|
𝂧𝃫
|
γα
|
ζω
|
ἀάνες
|
𝂱𝂯
|
γ´
|
| 8
|
𝂩𝃭↓
|
𝂩𝃪
|
βου
|
κε
|
λέγετος
|
𝂪
|
β´
|
| 10
|
𝂣𝃬↓
|
𝂣𝃩
|
πα
|
δι
|
ἀνεανές
|
𝂣𝂭
|
α´
|
Τετράχορδον (τρίφωνον) σύστημα
|
|
«Τροχὸς τῆς τριφωνίας» (τοῦ τετραχόρδου συστήματος) τοῦ πλαγίου δ´ ἤχου.
|
| μαρτυρίαι
|
| παλαιαί
|
νέαι
|
παλαιαί
|
νέαι
|
𝂳
|
δ´
|
𝂧𝂬
|
νανά
|
νη
|
𝂨𝃫
|
γα
|
↓𝂱𝂯
|
↑𝂧𝂬𝃮𝂞
|
| 12
|
| β´
|
𝂤𝂰
|
νεανές
|
βου
|
𝂩𝃪
|
βου
|
↓𝂪
|
↑𝂩𝃭
|
| 8
|
| α´
|
𝂣𝂭𝂭
|
ἀνανές
|
πα
|
𝂣𝃩
|
πα
|
↓𝂣𝂭
|
↑𝂣𝃬
|
| 10
|
| δ´
|
𝂳
|
νεάγιε
|
νη
|
𝂨𝃯
|
γα
|
↓𝂱𝂯
|
↑𝂧𝂬𝃫
|
| Τὰ τρίφωνα συστήματα τοῦ τρίτου, τοῦ βαρέως καὶ τοῦ πλαγίου δ´ ἤχου:
|
|
|
|
Ὀκτάχορδον (ἑπτάφωνον) σύστημα — «ὀκτάβα»
| πεντάχορδον σύστημα
|
|
τετράχορδον σύστημα
|
|
ὀκτάχορδον σύστημα
|
| δ´
|
𝂨𝂮
|
ἅγια
|
𝂨𝂭𝃩𝂞
|
δι
|
𝂥
|
νεανές
|
𝂩𝃩𝂞
|
βου
|
3
|
𝂣𝂮
|
πα↑
|
𝂣𝃩𝂞
|
α´
|
| 12
|
12
|
12
|
| γ´
|
𝂦
|
νανά
|
𝂧𝃯𝂞
|
γα
|
𝂣
|
ανανές
|
𝂣𝃯𝂞
|
πα
|
2
|
𝂧𝂬
|
νη↑
|
𝂧𝂬𝃯𝂞
|
ζ´
|
| 8
|
8
|
8
|
| β´
|
𝂤𝂰
|
νεανές
|
𝂩𝃮𝂞
|
βου
|
𝂨
|
νεάγιε
|
𝂧𝃮𝂞
|
νη
|
1
|
𝂤𝂰
|
ζω↑
|
𝂩𝃮𝂞
|
στ´
|
| 10
|
10
|
10
|
| α´
|
𝂣𝂭𝂭
|
ἀνανές
|
𝂣𝃭
|
πα
|
𝂥
|
νεανές
|
𝂩𝃭
|
βου
|
3
|
𝂣𝂭𝂭
|
κε
|
𝂣𝂭𝃭
|
ε´
|
| 12
|
12
|
12
|
| δ´
|
𝂨𝂭𝂭
|
ἅγια
|
𝂨𝂭𝃬
|
δι
|
𝂣
|
ἀνανές
|
𝂣𝃬
|
πα
|
2
|
𝂨𝂭𝂭
|
δι
|
𝂨𝂭𝃬
|
δ´
|
| 12
|
12
|
12
|
| г
|
𝂦
|
νανά
|
𝂧𝃫
|
γα
|
𝂨
|
νεάγιε
|
𝂨𝃫
|
νη
|
1
|
𝂧𝂬
|
γα
|
𝂧𝃫
|
γ´
|
| 8
|
8
|
8
|
| β´
|
𝂤𝂰
|
νεανές
|
𝂩𝃪
|
βου
|
𝂥
|
νεανές
|
𝂩𝃪
|
βου
|
3
|
𝂪
|
βου
|
𝂩𝃪
|
β´
|
| 10
|
10
|
10
|
| α´
|
𝂣𝂭𝂭
|
ἀνανές
|
𝂣𝃩
|
πα
|
𝂣
|
ἀνανές
|
𝂣𝃩
|
πα
|
2
|
𝂣𝂭
|
πα
|
𝂣𝃩
|
α´
|
| 12 ↓
|
12
|
12
|
| δ´
|
𝂳
|
νεάγιε
|
𝂨𝃯
|
δι
|
𝂨
|
νεάγιε
|
𝂨𝃯
|
νη
|
1
|
𝂳
|
νη
|
𝂨𝃯
|
ζ´
|
| 12 ↓
|
8
|
8
|
| γ´
|
𝂱𝂯
|
ἀάνες
|
𝂧𝃮
|
γα
|
𝂥
|
νεανές
|
𝂱𝃮
|
βου
|
3
|
𝂲
|
ζω↓
|
𝂱𝃮
|
στ´
|
| 8 ↓
|
10
|
10
|
| β´
|
𝂥
|
νεχεανές
|
𝂩𝃭
|
βου
|
𝂣
|
ἀνανές
|
𝂣𝃭
|
πα
|
2
|
𝂣𝂣
|
κε↓
|
𝂣𝃭
|
ε´
|
| 10 ↓
|
12
|
12
|
| α´
|
𝂣
|
ἀνεανές
|
𝂣𝃬
|
πα
|
𝂨
|
νεάγιε
|
𝂨𝃬
|
νη
|
1
|
𝂨𝂨
|
δι↓
|
𝂨𝃬
|
δ´
|
Χρωματικὴ κλίμαξ
«Διφωνία» — θεωρητικὴ δίφωνος κλίμαξ
Μαλακὴ χρωματικὴ κλίμαξ
Σκληρὴ χρωματικὴ κλίμαξ
Διφωνία καὶ χρωματικὸν ὀκτάχορδον
| διφωνία
|
ὀκτάχορδον
κατὰ τὴν παλαιὰν
μέθοδον
|
|
ὀκτάχορδον κατὰ τὴν νέαν μέθοδον
|
| μαλακὸν χρῶμα
|
|
σκληρὸν χρῶμα
|
| 1
|
𝂤𝂰
|
νεανές
|
𝂤𝂰
|
𝂥𝂭𝃩𝂞
|
πα↑
|
2
|
𝂥𝂭𝃪𝂞
|
βου↑
|
| 12
|
|
8
|
|
6
|
| 2
|
𝂾
|
νενανώ
|
𝂾
|
𝃄𝃯𝂞
|
νη↑
|
1
|
𝂾𝃩𝂞
|
πα↑
|
| 9
|
8/4
|
8
|
|
4
|
| 1
|
𝂤𝂰
|
νεανές
|
𝂤𝂰
|
𝂥𝂭𝃮𝂞
|
ζω↑
|
3
|
𝂥𝂭𝃯𝂞
|
νη↑
|
| 12
|
|
14
|
|
20
|
| 2
|
𝂾
|
νενανώ
|
𝂾
|
𝃄𝃭
|
κε
|
2
|
𝂾𝃮𝂞
|
ζω↑
|
| 9
|
8/4
|
8
|
|
6
|
| 1
|
𝂤𝂰
|
νεανές
|
𝂤𝂰
|
𝂥𝂭𝃬
|
δι
|
1
|
𝂥𝂭𝃭
|
κε
|
| 12
|
12
|
12
|
| 2
|
𝂾
|
νενανώ
|
𝂾
|
𝃄𝃫
|
γα
|
4
|
𝂾𝃬
|
δι
|
| 9
|
8/4
|
8
|
|
4
|
| 1
|
𝂤𝂰
|
νεανές
|
𝂥𝂭
|
𝂥𝂭𝃪
|
βου
|
3
|
𝂥𝃫
|
γα
|
| 12
|
|
14
|
|
20
|
| 2
|
𝂾
|
νενανώ
|
𝂾
|
𝃄𝃩
|
πα
|
2
|
𝂾𝃪
|
βου
|
| 9
|
8/4
|
8
|
|
6
|
| 1
|
𝂤𝂰
|
νεανές
|
𝂥𝂥
|
𝂥𝂭𝃯
|
νη
|
1
|
𝂥𝃩
|
πα
|
| 12 ↓
|
14/20↓
|
12 ↓
|
| 2
|
𝂾
|
νενανό
|
𝂾
|
𝃄𝃮
|
ζω↓
|
4
|
𝂾𝃯
|
νη
|
| 9 ↓
|
8/4↓
|
8 ↓
|
|
4 ↓
|
| 1
|
𝂫𝂥𝂭
|
νεχεανές
|
𝂫𝂥𝂭
|
𝂥𝂭𝃭
|
κε↓
|
3
|
𝂥𝃮
|
ζω↓
|
| 12 ↓
|
14/20↓
|
14 ↓
|
|
20 ↓
|
| 2
|
𝂾
|
νενανό
|
𝂾
|
𝂾𝃬
|
δι↓
|
2
|
𝂾𝃭
|
κε↓
|
Ἰδιαιτερότητες τῶν κλιμάκων τῶν ἤχων
Ἦχος πρῶτος
Ἦχος δεύτερος
Ἦχος τρίτος
Ἦχος τέταρτος
Ἦχος πλάγιος τοῦ πρώτου
Ἦχος πλάγιος τοῦ δευτέρου
Ἦχος βαρύς
Ἦχος πλάγιος τοῦ τετάρτου
Οἱ ἐπιπλέον χρωματισμοί — «χρῶαι»
«Κλητόν»
«Ζυγός»
«Σπάθη»
